'Only न्युज धाराशिव' वृत्तसेवा
काटी | उमाजी गायकवाड
पारंपरिक पद्धतीला फाटा देत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर, एकात्मिक कीड नियंत्रण आणि जमिनीच्या सुपोषणामधून मका पिकाची उत्पादकता वाढवण्यासाठी मौजे काटी (ता. तुळजापूर) येथे कृषी विभागाच्या 'क्रॉपसॅप' (CROPSAP) योजनेअंतर्गत आयोजित मका पिकाची ‘शेती शाळा वर्ग क्र. २’ अत्यंत उत्साहात पार पडली. या वेळी उपस्थित शेतकऱ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता प्रत्यक्ष शेतात नेऊन प्रात्यक्षिकांद्वारे मार्गदर्शन करण्यात आले.
उत्पादन खर्च कमी करून निव्वळ नफा वाढवणे हे आजच्या शेतीपुढील मुख्य आव्हान आहे. हे ध्येय समोर ठेवून आयोजित या शेती शाळेच्या दुसऱ्या वर्गात मातीचा नमुना शास्त्रीय पद्धतीने कसा घ्यावा, मातीपरीक्षणानुसार खतांच्या संतुलित मात्रा कशा द्याव्यात, याविषयी कृषी अधिकाऱ्यांनी सविस्तर माहिती दिली.
सेंद्रिय आदाने व कीड नियंत्रणाचे थेट प्रात्यक्षिक
रासायनिक खतांवर होणारा अतिरिक्त खर्च टाळण्यासाठी व जमिनीचे आरोग्य जपण्यासाठी घरच्या घरी दशपर्णी अर्क, जीवामृत आणि बिजामृत तयार करण्याची सोपी पद्धत शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकाद्वारे दाखवण्यात आली. तसेच मका पिकावर पडणाऱ्या लष्करी अळीसारख्या घातक किडींच्या प्रभावी नियंत्रणासाठी 'फेरोमन ट्रॅप' (कामगंध सापळा) शेतात कसा व किती उंचीवर बसवावा, याचे थेट प्रात्यक्षिक करून दाखवण्यात आले.
शेतीला व्यावसायिकता: FPC व निविष्ठा वाटप
केवळ पीक पिकवून थांबण्यापेक्षा शेतीला व्यावसायिक जोड देणे गरजेचे आहे. यासाठी 'शेतकरी उत्पादक कंपनी' (FPC) ची स्थापना, तिचे कार्य आणि त्यातून शेतकऱ्यांना होणारे आर्थिक फायदे यावर विशेष सत्र घेण्यात आले. राष्ट्रीय अन्न व पोषण सुरक्षा अभियान (भरडधान्य) अंतर्गत मका पीक प्रात्यक्षिकासाठी उपस्थित पात्र शेतकऱ्यांना मोफत कृषी निविष्ठांचे (Inputs) वाटपही या वेळी करण्यात आले.
मंडळ कृषी अधिकारी ए. एम. पाटील काय म्हणाले?
"हवामान बदलाच्या काळात शेतीतील जोखीम कमी करायची असेल, तर शेतकऱ्यांनी शास्त्रोक्त व तंत्रज्ञानआधारित शेती पद्धतीचा अवलंब करणे अनिवार्य आहे. केवळ रासायनिक खतांवर अवलंबून न राहता दशपर्णी अर्क, जीवामृत यांसारख्या सेंद्रिय घटकांचा वापर केल्यास उत्पादन खर्च ५० टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकतो. 'क्रॉपसॅप' आणि 'शेती शाळा' या उपक्रमांचा मूळ उद्देशच हा आहे की, शेतकऱ्यांना त्यांच्या स्वतःच्या शेतातच तंत्रज्ञानाचे धडे मिळावेत. काटी परिसरातील शेतकऱ्यांनी शेतकरी उत्पादक कंपन्यांच्या (FPC) माध्यमातून संघटित होऊन आपल्या मालावर प्रक्रिया व थेट विक्रीवर भर द्यावा, जेणेकरून त्यांना उत्पादनाला योग्य बाजारभाव मिळेल."
— ए. एम. पाटील (मंडळ कृषी अधिकारी, काटी/तुळजापूर)
महत्त्वाची उपस्थिती व आभार
या प्रात्यक्षिक व मार्गदर्शन सत्रात मंडळ कृषी अधिकारी ए. एम. पाटील, साहाय्यक कृषी अधिकारी एस. एस. कापसे आणि दराडे के. टी. यांनी शेतकऱ्यांच्या विविध शंकांचे निरसन केले. कार्यक्रमास 'उन्नत शेतकरी गट'चे अध्यक्ष धैर्यशील गाटे, सचिव जयवंत साळुंखे यांच्यासह परिसरातील महिला शेतकरी व शेतकरी बांधव मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. प्रत्यक्ष शेतात जाऊन मिळालेल्या या प्रात्यक्षिक शिक्षणामुळे उपस्थित शेतकऱ्यांनी कृषी विभागाच्या या उपक्रमाबद्दल विशेष समाधान व्यक्त केले.
0 Comments