"Only न्युज धाराशिव वृत्तसेवा
काटी | उमाजी गायकवाड
बदलत्या हवामानाचा आणि एल-निनोच्या संभाव्य संकटाचा सामना करण्यासाठी शेतकऱ्यांनी खरिपाचे आगाऊ व काटेकोर नियोजन करणे अत्यंत गरजेचे आहे. या पार्श्वभूमीवर, वाणेवाडी (ता. तुळजापूर) येथे काटी कृषी मंडळाच्या वतीने आयोजित 'खरीप हंगाम पूर्व नियोजन व शेतकरी प्रशिक्षण शिबिरात' उप कृषी अधिकारी आनंद पाटील यांनी शेतकऱ्यांना सविस्तर तांत्रिक मार्गदर्शन केले. "एल-निनोच्या आव्हानावर मात करून शाश्वत उत्पादन मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी बीबीएफ (रुंद सरी वरंबा) पेरणी तंत्रज्ञानाचा जास्तीत जास्त अवलंब करावा," असे आवाहन त्यांनी यावेळी केले.
या प्रशिक्षण शिबिराप्रसंगी वाणेवाडीचे सरपंच महादेव जाधव, किशोर मिरजे, ग्रामपंचायत सदस्य जितेंद्र मिरजे, लिंबराज शिनगारे, हरी सावंत, कृष्णात मेनकुदळे, पंडित बामनकर, बप्पा शेळके, सुहास घोडके यांसह परिसरातील शेतकरी बांधव मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
कृषी विभागातर्फे 'पंचसूत्री'चा कानमंत्र:
उप कृषी अधिकारी आनंद पाटील यांनी खरिपाच्या यशस्वी उत्पादनासाठी खालील पाच महत्त्वपूर्ण सूत्रांचा अवलंब करण्याचा सल्ला दिला:
योग्य वाणांची निवड व बीजप्रक्रिया: कमी कालावधीत येणाऱ्या आणि कोरड्या हवामानाला तोंड देणाऱ्या वाणांची निवड करावी (उदा. MAUS-612, MAUS-725, MAUS-721). पेरणीपूर्वी बियाणांवर जैविक व रासायनिक बीजप्रक्रिया करणे अनिवार्य आहे. जैविक बीजप्रक्रियेमुळे रासायनिक खतांमध्ये जवळपास १० टक्क्यांपर्यंत बचत होऊन उत्पादन खर्च कमी होतो, तर रासायनिक प्रक्रियेमुळे पिकांचे सुरुवातीच्या काळातील कीड व रोगांपासून संरक्षण होते.
बीबीएफ (BBF) तंत्रज्ञानाचा वापर: एल-निनोच्या प्रभावामुळे पावसाचा प्रदीर्घ खंड पडल्यास किंवा अचानक अतिवृष्टी झाल्यास 'रुंद सरी वरंबा पद्धत' (BBF) वरदान ठरते. ही पद्धत जमिनीत दीर्घकाळ ओलावा टिकवून ठेवते आणि जादा पाण्याचा सुरक्षित निचरा करते.
खत व पाणी व्यवस्थापन: जमिनीची आरोग्य पत्रिका पाहून संतुलित खतांचा वापर करावा आणि पाण्याचा अपव्यय टाळण्यासाठी सूक्ष्म सिंचन पद्धतीवर भर द्यावा.
आंतरपीक पद्धत (तूर + सोयाबीन): नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणारे संभाव्य आर्थिक नुकसान टाळण्यासाठी व शेतीतील जोखीम कमी करण्यासाठी 'तूर + सोयाबीन' यांसारख्या आंतरपीक पद्धतीचा अंगीकार करावा.
उताराला आडवी पेरणी: डोंगराळ किंवा उताराच्या जमिनीवर उताराला आडवी पेरणी केल्यास पावसाचे पाणी वाहून न जाता जमिनीत जास्तीत जास्त मुरण्यास मदत होते व जमिनीची धूप थांबते.
हुमणी किडीचे नियंत्रण आणि टोकण पद्धतीवर भर:
प्रशिक्षण शिबिरात कृषी तज्ज्ञांनी सांगितले की, चालू वर्षातील अवकाळी पावसामुळे जमिनीतून हुमणी किडीचे भुंगेरे मोठ्या प्रमाणात बाहेर पडण्याची शक्यता आहे. त्यांच्या प्रभावी नियंत्रणासाठी प्रत्येक शेतकऱ्याने आपल्या शेतात तातडीने घरगुती पद्धतीने 'प्रकाश सापळ्यांचा' (Light Traps) वापर करावा.
तसेच, आगामी २०२६-२७ च्या खरीप हंगामात बाजारातील महागड्या बियाणांवर अवलंबून न राहता स्वतःकडील अथवा गावातीलच खात्रीशीर बियाणांचा वापर करावा. सोयाबीनची पारंपरिक पद्धतीने पेरणी करण्याऐवजी दोन रोपांतील योग्य अंतर राखून 'टोकण पद्धतीने' लागवड केल्यास बियाणांची बचत होते आणि उत्पादनात लक्षणीय वाढ होते, असेही यावेळी सांगण्यात आले.
शासकीय योजनांची माहिती:
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक व संचालन करताना वाणेवाडीचे सहाय्यक कृषी अधिकारी कमलाकर दराडे यांनी कृषी विभागाच्या वतीने राबविण्यात येणाऱ्या विविध कल्याणकारी योजनांची सविस्तर माहिती दिली. महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवरील योजना, बियाणे-खतांवरील अनुदाने, आणि प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेचा लाभ घेण्याचे आवाहन त्यांनी उपस्थितांना केले. कृषी विभागाच्या या महत्त्वपूर्ण उपक्रमामुळे वाणेवाडी परिसरातील शेतकऱ्यांमध्ये आगामी खरिपाच्या नियोजनाबाबत समाधान व्यक्त होत आहे.
यावेळी उप कृषी अधिकारी आनंद पाटील, सहाय्यक कृषी अधिकारी कमलाकर दराडे,सरपंच महादेव जाधव, किशोर मिरजे, ग्रामपंचायत सदस्य जितेंद्र मिरजे, लिंबराज शिनगारे हरी सावंत कृष्णात मेनकुदळे पंडित बामनकर बप्पा शेळके सुहास घोडके आदी शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
0 Comments